Quy định kế toán trưởng 2026 tiếp tục yêu cầu doanh nghiệp đáp ứng các điều kiện về trình độ chuyên môn, kinh nghiệm và chứng chỉ bồi dưỡng trước khi bổ nhiệm nhân sự. Đáng chú ý, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 101/2026/TT-BTC với những quy định về đào tạo và cấp chứng chỉ kế toán trưởng, dự kiến áp dụng từ ngày 01/01/2027. Vậy doanh nghiệp cần tuân thủ những yêu cầu nào trong năm 2026 và chuẩn bị gì trước khi quy định mới có hiệu lực?
Theo Điều 20 Nghị định 174/2016/NĐ-CP, doanh nghiệp phải bố trí kế toán trưởng, trừ các trường hợp được phép bố trí phụ trách kế toán. Nếu chưa bổ nhiệm được người đáp ứng điều kiện, doanh nghiệp có thể bố trí người phụ trách kế toán trong thời hạn tối đa 12 tháng hoặc thuê dịch vụ làm kế toán trưởng theo quy định.
Riêng doanh nghiệp siêu nhỏ được phép bố trí người phụ trách kế toán mà không bắt buộc bổ nhiệm kế toán trưởng. Việc xác định quy mô doanh nghiệp phải dựa trên tiêu chí pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, không chỉ căn cứ vào số vốn đăng ký.
Đối với doanh nghiệp chưa có bộ phận kế toán chuyên trách, dịch vụ kế toán thuế của Kế Toán Phạm Gia có thể hỗ trợ xử lý chứng từ, kê khai thuế và theo dõi nghĩa vụ tài chính. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần phân biệt dịch vụ kế toán thuế với dịch vụ đảm nhiệm chức danh kế toán trưởng để bố trí nhân sự đúng quy định.
Điều 54 Luật Kế toán và Điều 21 Nghị định 174/2016/NĐ-CP quy định các tiêu chuẩn liên quan đến chuyên môn, chứng chỉ và thời gian làm việc thực tế.
Người được bổ nhiệm kế toán trưởng phải có chuyên môn kế toán phù hợp với loại hình đơn vị. Cụ thể:
Một số doanh nghiệp có yêu cầu cao hơn. Chẳng hạn, kế toán trưởng tại công ty mẹ là doanh nghiệp nhà nước hoặc doanh nghiệp có vốn nhà nước trên 50% phải có tối thiểu 5 năm kinh nghiệm kế toán thực tế.
Ngoài chuyên môn, người đảm nhiệm chức danh kế toán trưởng phải có phẩm chất đạo đức nghề nghiệp, trung thực, liêm khiết và ý thức chấp hành pháp luật.
Người được bổ nhiệm cũng không được thuộc các trường hợp bị cấm làm kế toán theo Luật Kế toán và các văn bản hướng dẫn. Doanh nghiệp cần kiểm tra những điều kiện này trước khi ban hành quyết định bổ nhiệm.
Theo khoản 1 Điều 54 Luật Kế toán, chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng là một trong các điều kiện bắt buộc đối với người được bổ nhiệm giữ chức danh này.
Người có bằng đại học kế toán và nhiều năm kinh nghiệm nhưng chưa có chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng vẫn chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện bổ nhiệm.
Cần phân biệt chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng với chứng chỉ kế toán viên hoặc chứng chỉ kiểm toán viên. Đây là những loại chứng chỉ có mục đích và yêu cầu pháp lý khác nhau.
Trong năm 2026, hoạt động tổ chức bồi dưỡng và cấp chứng chỉ vẫn thực hiện theo Thông tư 199/2011/TT-BTC. Văn bản này sẽ được thay thế khi Thông tư 101/2026/TT-BTC có hiệu lực.
Ngày 15/7/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 101/2026/TT-BTC về tổ chức bồi dưỡng và cấp chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng. Văn bản có hiệu lực từ ngày 01/01/2027.
Các nội dung đáng chú ý gồm điều kiện tham gia khóa học, thời lượng đào tạo, hình thức tổ chức và giá trị sử dụng chứng chỉ.
Theo Điều 4 Thông tư 101/2026/TT-BTC, người tham dự khóa học phải có trình độ chuyên môn phù hợp và đáp ứng yêu cầu về kinh nghiệm:
Người có một số chứng chỉ nghề nghiệp được pháp luật công nhận có thể được miễn điều kiện về thời gian công tác thực tế khi đăng ký học.
Học viên phải cung cấp tài liệu chứng minh kinh nghiệm, chẳng hạn xác nhận công tác, hợp đồng lao động hoặc hồ sơ bảo hiểm xã hội, trừ trường hợp được miễn theo quy định.
Thông tư quy định thời gian bồi dưỡng tối thiểu là 180 giờ đối với kế toán trưởng doanh nghiệp, hợp tác xã và 152 giờ đối với đơn vị kế toán nhà nước.
Khóa học được tổ chức trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp hai hình thức. Thời gian học thực tế tối đa không quá 6 tháng và phải đáp ứng đầy đủ chương trình đào tạo.
Theo Điều 11 Thông tư 101/2026/TT-BTC, từ ngày 01/01/2027, chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng có giá trị sử dụng trong thời hạn 5 năm kể từ ngày cấp để bổ nhiệm kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán lần đầu.
Người đã được bổ nhiệm có thể tiếp tục sử dụng chứng chỉ cho các lần bổ nhiệm sau. Tuy nhiên, nếu khoảng thời gian không đảm nhiệm chức danh giữa hai lần bổ nhiệm liên tiếp vượt quá 5 năm thì chứng chỉ không còn đáp ứng điều kiện sử dụng theo quy định này.
Chứng chỉ đã cấp trước năm 2027 và còn giá trị sử dụng vẫn được công nhận theo điều khoản chuyển tiếp. Vì vậy, không phải mọi người có chứng chỉ cũ đều phải tham gia khóa học lại khi Thông tư mới có hiệu lực.
Để hạn chế sai sót về nhân sự kế toán, doanh nghiệp nên kiểm tra hồ sơ trước khi bổ nhiệm, bao gồm bằng cấp chuyên môn, chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng và tài liệu chứng minh kinh nghiệm công tác.
Khi thay đổi kế toán trưởng, người đại diện theo pháp luật hoặc người quản lý có trách nhiệm tổ chức bàn giao công việc, tài liệu kế toán. Doanh nghiệp cũng phải thông báo thông tin và mẫu chữ ký của người mới cho các bộ phận liên quan và cơ quan nơi đơn vị mở tài khoản giao dịch theo Điều 20 Nghị định 174/2016/NĐ-CP.
Nếu sử dụng dịch vụ kế toán bên ngoài, doanh nghiệp cần kiểm tra điều kiện pháp lý của đơn vị cung cấp, người trực tiếp đảm nhiệm và phạm vi trách nhiệm được ghi trong hợp đồng.
Doanh nghiệp thuộc diện bắt buộc phải bố trí kế toán trưởng nhưng chưa có người đủ điều kiện có thể bố trí phụ trách kế toán tối đa 12 tháng hoặc thuê dịch vụ làm kế toán trưởng. Doanh nghiệp siêu nhỏ được áp dụng ngoại lệ theo quy định.
Không. Người được bổ nhiệm kế toán trưởng phải đáp ứng đầy đủ điều kiện về bằng cấp, kinh nghiệm, chứng chỉ bồi dưỡng và các tiêu chuẩn pháp lý liên quan.
Không bắt buộc đổi toàn bộ. Chứng chỉ đã cấp và còn giá trị sử dụng trước ngày 01/01/2027 tiếp tục được sử dụng theo điều khoản chuyển tiếp tại Điều 18 Thông tư 101/2026/TT-BTC.
Có. Luật Kế toán cho phép thuê dịch vụ làm kế toán trưởng theo hợp đồng bằng văn bản. Đơn vị cung cấp và người được cử đảm nhiệm phải đáp ứng các điều kiện pháp luật tương ứng.
Quy định kế toán trưởng 2026 yêu cầu doanh nghiệp xác định đúng đối tượng phải bố trí kế toán trưởng, kiểm tra điều kiện nhân sự và bảo đảm chứng chỉ hợp lệ. Thông tư 101/2026/TT-BTC đã được ban hành nhưng đến ngày 01/01/2027 mới bắt đầu áp dụng.
Doanh nghiệp nên rà soát hồ sơ kế toán trưởng từ năm 2026, đặc biệt là thời gian công tác và giá trị chứng chỉ, để chủ động chuẩn bị trước thời điểm văn bản mới có hiệu lực.
Căn cứ pháp lý: Luật Kế toán – Văn bản hợp nhất 41/VBHN-VPQH năm 2026; Nghị định 174/2016/NĐ-CP; Thông tư 101/2026/TT-BTC.
Giảm 30% thuế TNCN, TNDN năm 2026–2027: Những ai được hưởng?
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 398/2026/NĐ-CP ngày 29/10/2026, hướng dẫn thực hiện chính sách giảm 30% thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) theo Nghị quyết 43/2026/QH16. Chính sách áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và 2027 đối với cá nhân kinh doanh, hộ kinh...
Hệ thống tài khoản kế toán 2026 theo Thông tư 99 mới
Hệ thống tài khoản kế toán 2026 được cập nhật theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Quy định mới bổ sung một số tài khoản, thay đổi tên gọi và lược bỏ các mã không còn trong danh mục. Doanh nghiệp cần đối chiếu hệ thống đang sử dụng để ghi...
Quy định mới về người đại diện pháp luật 2026: Thủ tục và trách nhiệm
Quy định mới về người đại diện pháp luật có những thay đổi liên quan đến trách nhiệm cá nhân, hồ sơ đăng ký và yêu cầu xác thực điện tử khi ủy quyền thực hiện thủ tục. Doanh nghiệp cần chú ý Luật số 76/2025/QH15 và Nghị định 296/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 23/7/2026...
0 comments
Comments