Quy định thời gian thử việc, ký hợp đồng lao động

Quy định thời gian thử việc, ký hợp đồng lao động là vấn đề doanh nghiệp và người lao động cần nắm rõ khi bắt đầu một quan hệ việc làm. Pháp luật hiện hành quy định cụ thể thời gian thử việc theo từng nhóm công việc, mức lương trong giai đoạn thử việc cũng như trách nhiệm ký hợp đồng lao động khi người lao động đạt yêu cầu. Cùng Kế Toán Phạm Gia tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây

Quy định thời gian thử việc và ký hợp đồng lao động hiện nay

Đối với doanh nghiệp mới đi vào hoạt động, việc chuẩn bị hồ sơ nhân sự và thỏa thuận lao động cần được thực hiện đồng bộ ngay từ đầu. Bên cạnh việc tìm hiểu quy định về thử việc, chủ doanh nghiệp có thể chủ động hoàn thiện nền tảng pháp lý thông qua dịch vụ thành lập công ty của Kế Toán Phạm Gia, từ đó có cơ sở triển khai tuyển dụng và quản lý lao động phù hợp với quy định.

Theo Bộ luật Lao động hiện hành, người sử dụng lao động và người lao động có thể thỏa thuận nội dung thử việc ngay trong hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng thử việc riêng. Trường hợp giao kết hợp đồng lao động có thời hạn dưới 01 tháng thì không áp dụng thử việc.

Điểm đáng lưu ý là pháp luật không quy định mọi người lao động đều phải trải qua thử việc. Đây là nội dung do hai bên thỏa thuận, căn cứ vào tính chất, mức độ phức tạp và yêu cầu thực tế của công việc.

Thời gian thử việc tối đa bao nhiêu ngày?

Thời gian thử việc được xác định theo từng nhóm công việc. Doanh nghiệp không được tự ý kéo dài thời gian thử việc vượt giới hạn pháp luật cho phép và mỗi công việc chỉ được thử việc một lần.

Cụ thể:

Các giới hạn trên được quy định tại Điều 25 Bộ luật Lao động trong Văn bản hợp nhất 18/VBHN-VPQH năm 2026.

Do đó, doanh nghiệp cần xác định đúng nhóm công việc trước khi thỏa thuận thời gian thử việc. Chẳng hạn, việc yêu cầu nhân viên nghiệp vụ thử việc 45 ngày có thể dẫn đến vi phạm nếu công việc thuộc nhóm chỉ được thử việc tối đa 30 ngày.

Có bắt buộc ký hợp đồng lao động sau thử việc không?

Câu trả lời phụ thuộc vào hình thức mà doanh nghiệp và người lao động đã lựa chọn khi bắt đầu thử việc.

Nếu nội dung thử việc được ghi trực tiếp trong hợp đồng lao động, quan hệ lao động đã được xác lập theo hợp đồng. Khi người lao động đạt yêu cầu, doanh nghiệp tiếp tục thực hiện hợp đồng đã giao kết.

Nếu hai bên ký hợp đồng thử việc riêng, khi kết thúc thời gian thử việc và người lao động đạt yêu cầu, doanh nghiệp phải giao kết hợp đồng lao động theo quy định. Ngược lại, nếu kết quả thử việc không đạt, hợp đồng thử việc hoặc hợp đồng lao động có thỏa thuận thử việc được chấm dứt theo quy định.

Vì vậy, cách hiểu rằng “phải chờ hết thử việc mới được ký hợp đồng lao động” không áp dụng cho mọi trường hợp. Doanh nghiệp có thể thỏa thuận thử việc ngay trong hợp đồng lao động từ thời điểm bắt đầu làm việc.

Tiền lương trong thời gian thử việc được tính thế nào?

Theo Điều 26 Bộ luật Lao động, tiền lương thử việc do người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận nhưng không được thấp hơn 85% mức lương của công việc đó.

Ví dụ, nếu mức lương thỏa thuận cho công việc chính thức là 10 triệu đồng/tháng thì tiền lương trong thời gian thử việc phải từ 8,5 triệu đồng/tháng trở lên.

Doanh nghiệp cũng cần lưu ý rằng việc thỏa thuận mức lương thử việc thấp hơn giới hạn pháp luật có thể phát sinh trách nhiệm xử lý vi phạm.

Khi kết thúc thử việc, doanh nghiệp phải làm gì?

Khi thời gian thử việc kết thúc, người sử dụng lao động có trách nhiệm thông báo kết quả cho người lao động.

Nếu đạt yêu cầu:

• Trường hợp thử việc được ghi trong hợp đồng lao động: tiếp tục thực hiện hợp đồng.
• Trường hợp ký hợp đồng thử việc riêng: phải giao kết hợp đồng lao động.

Nếu không đạt yêu cầu, hợp đồng thử việc hoặc hợp đồng lao động đã giao kết có thỏa thuận thử việc được chấm dứt theo quy định. Trong thời gian thử việc, mỗi bên cũng có quyền hủy bỏ hợp đồng thử việc hoặc hợp đồng lao động đã giao kết mà không cần báo trước và không phải bồi thường.

Quy định này giúp hạn chế tình trạng người lao động đã hoàn thành thời gian thử việc nhưng doanh nghiệp không thông báo kết quả hoặc tiếp tục sử dụng lao động mà không hoàn thiện hồ sơ cần thiết.

Doanh nghiệp vi phạm quy định thử việc bị xử phạt thế nào?

Theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP đang được áp dụng, người sử dụng lao động có thể bị phạt từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng đối với một số hành vi như yêu cầu thử việc với người lao động ký hợp đồng dưới 01 tháng hoặc không thông báo kết quả thử việc.

Mức phạt từ 2 triệu đồng đến 5 triệu đồng có thể áp dụng đối với các hành vi như yêu cầu thử việc quá một lần cho cùng một công việc, thử việc quá thời gian quy định, trả lương thử việc dưới 85% hoặc không giao kết hợp đồng lao động khi người lao động thử việc đạt yêu cầu trong trường hợp hai bên ký hợp đồng thử việc.

Đáng chú ý, Chính phủ đã ban hành Nghị định 283/2026/NĐ-CP sửa đổi quy định xử phạt trong lĩnh vực lao động. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 10/9/2026, do đó doanh nghiệp cần theo dõi thời điểm áp dụng để thực hiện đúng quy định xử phạt mới.

Doanh nghiệp cũng cần quan tâm đến các nghiệp vụ liên quan đến bảo hiểm xã hội khi người lao động chính thức bắt đầu làm việc hoặc nghỉ việc. Nếu đang tìm hiểu thủ tục báo tăng giảm lao động tham gia BHXH, doanh nghiệp có thể tham khảo thêm hướng dẫn chi tiết để chủ động thực hiện đúng quy trình và hạn chế sai sót trong quá trình quản lý lao động.

Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi ký hợp đồng lao động sau thử việc?

Để hạn chế sai sót trong quản lý nhân sự, doanh nghiệp nên kiểm tra các nội dung sau:

• Xác định công việc có thuộc trường hợp được thỏa thuận thử việc hay không.
• Xác định đúng thời gian thử việc theo tính chất công việc.
• Không thử việc quá một lần đối với cùng một công việc.
• Thỏa thuận tiền lương thử việc tối thiểu bằng 85% lương của công việc.
• Theo dõi chính xác thời điểm bắt đầu và kết thúc thử việc.
• Thông báo kết quả thử việc khi thời gian thử việc kết thúc.
• Ký hợp đồng lao động khi người lao động đạt yêu cầu nếu trước đó hai bên ký hợp đồng thử việc riêng.
• Lưu trữ đầy đủ hồ sơ, hợp đồng và tài liệu liên quan đến quá trình tuyển dụng.

Việc chuẩn hóa quy trình từ tuyển dụng, thử việc đến ký hợp đồng lao động giúp doanh nghiệp giảm nguy cơ tranh chấp và chủ động hơn trong công tác quản trị nhân sự.

Quy định thời gian thử việc, ký hợp đồng lao động đặt ra những giới hạn cụ thể về thời gian thử việc, tiền lương và trách nhiệm của doanh nghiệp sau khi kết thúc giai đoạn thử việc. Doanh nghiệp cần căn cứ vào loại công việc, hình thức thỏa thuận thử việc và kết quả đánh giá để thực hiện đúng bước tiếp theo.

Trong bối cảnh các quy định xử phạt về lao động tiếp tục được cập nhật, việc rà soát hồ sơ nhân sự và quy trình ký kết hợp đồng giúp doanh nghiệp chủ động phòng ngừa sai sót, bảo đảm quyền lợi của người lao động và tuân thủ quy định pháp luật.