Cách Tính Thuế TNCN Từ Tiền Lương, Tiền Công 2026 Kèm Ví Dụ

Từ kỳ tính thuế năm 2026, quy định về thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương, tiền công có nhiều thay đổi đáng chú ý. Bài viết của Kế Toán Phạm Gia hướng dẫn Cách tính thuế TNCN từ tiền lương, tiền công năm 2026, kèm công thức và ví dụ để doanh nghiệp, người lao động dễ áp dụng.

Cách tính thuế TNCN từ tiền lương, tiền công năm 2026 cần lưu ý gì?

Đối với cá nhân cư trú, số thuế phải nộp được tính trên thu nhập tính thuế và áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần. Từ kỳ tính thuế năm 2026, mức giảm trừ cho bản thân là 15,5 triệu đồng/tháng, tương đương 186 triệu đồng/năm; mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng.

Quá trình cung cấp dịch vụ kế toán thuế cho doanh nghiệp, Kế Toán Phạm Gia nhận thấy sai sót về thuế TNCN thường đến từ việc xác định chưa đúng thu nhập chịu thuế, người phụ thuộc hoặc khoản được giảm trừ. Vì vậy, trước khi tính thuế, doanh nghiệp cần xác định cá nhân cư trú hay không cư trú, loại hợp đồng lao động và các khoản thu nhập thực tế phát sinh.

Công thức tính thuế TNCN đối với cá nhân cư trú

Công thức tổng quát:

Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế x Thuế suất theo biểu thuế lũy tiến từng phần

Trong đó:

Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế – Các khoản được giảm trừ

Thu nhập chịu thuế được xác định từ tiền lương, tiền công sau khi loại trừ các khoản không tính thuế hoặc được miễn. Các khoản giảm trừ thường gặp gồm giảm trừ gia cảnh, bảo hiểm, đóng góp từ thiện – nhân đạo và các khoản khác đủ điều kiện.

Mức giảm trừ gia cảnh năm 2026

Người nộp thuế được giảm trừ 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân. Mỗi người phụ thuộc đủ điều kiện được giảm trừ thêm 6,2 triệu đồng/tháng.

Một người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ vào một người nộp thuế trong cùng thời gian. Khi xác định thu nhập tính thuế, cá nhân còn được trừ BHXH, BHYT, BHTN và một số khoản bảo hiểm đủ điều kiện. Với bảo hiểm hưu trí bổ sung, bảo hiểm hưu trí tự nguyện và bảo hiểm nhân thọ thuộc diện được trừ, tổng mức được trừ không vượt quá 3 triệu đồng/tháng.

Giảm trừ chi phí y tế và giáo dục

Từ kỳ tính thuế năm 2026, cá nhân cư trú có thể giảm trừ chi phí y tế và giáo dục – đào tạo nếu đáp ứng điều kiện về hóa đơn, chứng từ. Mức giảm trừ là 23 triệu đồng/năm cho khám, chữa bệnh trong nước và 24 triệu đồng/năm cho giáo dục – đào tạo trong nước, tổng cộng 47 triệu đồng/năm. Cá nhân áp dụng khoản này cần tự quyết toán thuế.

Biểu thuế TNCN 5 bậc áp dụng năm 2026

Nếu thu nhập tính thuế là 20 triệu đồng/tháng thì không lấy toàn bộ 20 triệu đồng nhân 10%. Phần 10 triệu đồng đầu áp dụng 5%, phần còn lại áp dụng 10%.

Ví dụ cách tính thuế TNCN từ tiền lương, tiền công

Giả sử anh A là cá nhân cư trú, ký hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên, có tiền lương chịu thuế 40 triệu đồng/tháng. Giả định toàn bộ 40 triệu đồng là căn cứ đóng bảo hiểm bắt buộc với tỷ lệ người lao động đóng 10,5%, không có khoản miễn thuế và chưa tính giảm trừ y tế, giáo dục.

Tiền bảo hiểm được trừ:

40.000.000 x 10,5% = 4.200.000 đồng

Nếu anh A không có người phụ thuộc:

Thu nhập tính thuế = 40.000.000 – 4.200.000 – 15.500.000 = 20.300.000 đồng

Số thuế phải nộp:

• 10.000.000 x 5% = 500.000 đồng.
• 10.300.000 x 10% = 1.030.000 đồng.

Tổng thuế TNCN tạm tính trong tháng là 1.530.000 đồng.

Nếu anh A có một người phụ thuộc:

Thu nhập tính thuế = 40.000.000 – 4.200.000 – 15.500.000 – 6.200.000 = 14.100.000 đồng

Thuế TNCN tạm tính:

10.000.000 x 5% + 4.100.000 x 10% = 910.000 đồng

Khi bắt đầu hoạt động, nhiều đơn vị lựa chọn dịch vụ tư vấn thuế cho doanh nghiệp mới thành lập để được hướng dẫn kê khai, hóa đơn và thực hiện nghĩa vụ thuế đúng quy định.

Cách tính thuế với hợp đồng dưới 3 tháng và cá nhân không cư trú

Cá nhân cư trú không ký hợp đồng hoặc hợp đồng dưới 3 tháng

Nếu tổ chức trả tiền lương, tiền công, tiền thù lao hoặc khoản chi khác từ 5 triệu đồng/lần trở lên cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng dưới 3 tháng, tổ chức phải khấu trừ 10% trên thu nhập trước khi trả.

Thuế TNCN khấu trừ = Tổng thu nhập trước khi trả x 10%

Nếu cá nhân chỉ có loại thu nhập này và ước tính sau giảm trừ gia cảnh chưa đến mức phải nộp thuế, cá nhân có thể làm cam kết theo mẫu nếu đáp ứng điều kiện.

Cá nhân không cư trú

Đối với cá nhân không cư trú có tiền lương, tiền công do thực hiện công việc tại Việt Nam:

Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công x 20%

Trường hợp này không áp dụng biểu thuế lũy tiến và không tính giảm trừ gia cảnh như cá nhân cư trú.

Những sai sót thường gặp khi tính thuế TNCN

Doanh nghiệp có thể lấy tổng lương làm thu nhập tính thuế mà chưa loại trừ khoản được miễn, bảo hiểm hoặc giảm trừ gia cảnh. Một số trường hợp khác áp sai bậc thuế, nhầm khấu trừ 10% với biểu thuế lũy tiến hoặc chưa cập nhật hồ sơ người phụ thuộc.

Doanh nghiệp cũng cần đối chiếu dữ liệu tiền lương với hồ sơ kê khai để hạn chế chênh lệch khi quyết toán.

Nắm rõ cách tính thuế TNCN từ tiền lương tiền công giúp người lao động và doanh nghiệp chủ động hơn khi kê khai, khấu trừ và quyết toán thuế.

Câu hỏi thường gặp về cách tính thuế TNCN từ tiền lương, tiền công

Lương bao nhiêu thì phải nộp thuế TNCN năm 2026?

Không thể chỉ nhìn vào lương ghi trên hợp đồng. Thuế phát sinh khi sau khi trừ khoản miễn, bảo hiểm và các khoản giảm trừ hợp lệ vẫn còn thu nhập tính thuế dương. Với người không có người phụ thuộc, mức giảm trừ bản thân là 15,5 triệu đồng/tháng.

Tiền thưởng có tính thuế TNCN không?

Tiền thưởng có thể thuộc thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công, trừ các khoản thuộc diện được miễn theo quy định. Doanh nghiệp cần xác định bản chất khoản thưởng và thời điểm chi trả để tính thuế phù hợp.

Kế Toán Phạm Gia hỗ trợ doanh nghiệp rà soát hồ sơ, kê khai, quyết toán và xử lý nghiệp vụ thuế liên quan đến tiền lương, tiền công, qua đó giúp kiểm soát nghĩa vụ thuế rõ ràng hơn.